Demi besnik

nga Ernest Hemingway

NJË HERË E NJË KOHË ISHTE NJË DEM, i cili nuk quhej Ferdinand dhe merakosej veç për lulet. I pëlqente të ndeshej, ndaj ndeshej me të gjithë demat e moshës së vet, po edhe me ata të çdo moshe, dhe ishte kampion i ndeshjeve.

Brirët i kishte të fortë si druri, kurse fundet e tyre ishin me maja, si gjemba ferre. Në stallë, kur ndeshej, edhe lëndohej, por nuk i bëhej vonë. Muskujt e qafës i fryheshin e i çoheshin si kokla, të cilat në spanjisht i quajnë morillo, dhe morrillo-t e tij çoheshin si kodra, kur bëhej gati të ndeshej. Ishte gjithmonë gati për t’u ndeshur. Gëzofin e kishte të zi dhe vezullues, kurse sytë i kishte ngjyrë të çelët.

 Gjithçka e grishte për ndeshje, ndaj dhe ndeshej me seriozitet të skajshëm, po ashtu sikundër ca njerëz hanë, lexojnë, apo shkojnë në kishë. Çdo herë që ndeshej, ndeshej për të vrarë. Demat e tjerë nuk i trembeshin, pasi vinin prej gjaku të sojmë, dhe nuk kishin frikë. Por nuk dëshironin aspak ta provokonin. As nuk dëshironin të ndesheshin me të.

Demi nuk ishte mburravec, nuk ishte as i lig, por i pëlqente të ndeshej, po ashtu sikundër ca njerëzve u pëlqen të këndojnë, apo të bëhen mbretër dhe presidentë. Kurrë nuk mendonte për gjë tjetër. Ndeshja ishte për të detyrim, detyrë, gëzim.

Ndeshej në sheshin e gurtë, sipër në kodër. Ndeshej nën pemët e dushkut dhe në livadhet e bukura ndanë lumit. Çdo ditë ecte pesëmbëdhjetë milje nga lumi, për tek sheshi i gurtë, dhe ndeshej me çdo dem që hidhte sytë mbi të. Megjithatë, kurrë nuk ishte i zemëruar.

Kjo nuk është krejt e vërtetë, pasi brenda vetes ishte i zemëruar. Por nuk e dinte përse, pasi nuk mendonte dot. Ishte dem fisnik dhe i shijonte të ndeshej.

Pra, ç’i ndodhi demit besnik? Burri, që e kishte pronë, nëse ndonjëherë një kafshë e tillë mund të jetë pronë, e dinte se ç’dem madhështor ishte, megjithatë, shqetësohej, pasi ky dem i kushtonte shumë, sepse ndeshej me gjithë demat e tjerë. Çdonjëri nga demat vlente mbi një mijë dollarë, kurse pas ndeshjes me demin madhështor, vlente më pak se dyqind dollarë, ca herë edhe fare më pak.

Kësisoj, burri, që ishte burrë i mirë, vendosi ta ruante gjakun e këtij demi të shpërndarë në gjithë tufën, në vend që ta çonte në arenë për t’u vrarë. Ndaj e zgjodhi për ta mbarështuar.

Mirëpo, ky dem ishte dem i çuditshëm. Kur hyri për herë të parë në lëndinë, ku qenë lopët e sjella për t’u farëzuar, pa njërën që ishte e re dhe e bukur, më shtatholla, më truplidhura, më rrezëllitësja, dhe më e bukura se të gjitha. Dëshironte të rrinte vetëm me të, të tjerat s’i hynin fare në sy.

Burri, që ishte pronar i fermës, shpresonte se demi do të ndryshonte, ose do të mësonte, ose do të bëhej ndryshe nga ç’ishte. Por demi mbeti i njëjti, dashuronte atë që dashuronte dhe asnjë tjetër. Dëshironte të rrinte vetëm me të, të tjerat s’i hynin fare në sy.

Kështu që pronari i fermës e çoi, bashkë me pesë dema të tjerë, të vritej në arenë, që, të paktën, të ndeshej, ndonëse ishte dem besnik. Xhaketa e ndeshjes, të cilën kishte veshur burri që e vrau, ai që quhet matador, u bë e gjitha qull në djersë, kurse goja i qe bërë eshkë nga zori.

– Que toro mas bravo, – tha matadori, teksa i jepte shpatën mbajtësit të shpatave. Ia dha me dorezën lart, kurse tehu kullonte nga gjaku i zemrës së demit, i cili tashmë nuk sillte më ngatërresa dhe po hiqej zvarrë jashtë arenës nga katër kuaj.

– Vërtetë. Ishte një nga demat që hoqi qafe Markezi i Villamayor-it, sepse ishte dem besnik,- tha mbajtësi i shpatave.

– Ndoshta të gjithë duhet të jemi besnikë, – tha matadori.

Përktheu: Sokol Çunga

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s